DYLETANCI

Bracia Karamazow, reż. Petr Zelenka, rok 2008 Zelenka postawił sobie nie lada wyzwanie - zaadaptował jedno z największych arcydzieł literatury światowej, "Braci Karamazow" Fiodora Dostojewskiego. Tą słynną, obszerną powieść, poruszającą ojcobójstwo, można traktować też jako wypowiedź pisarza na temat wiary w Boga, ateizmu, miłości czy zazdrości. Dlatego, aż dziw bierze, że nigdy nie zabrał się za nią na przykład Ingmar Bergman - reżyser, który wydawał się być stworzonym dla tego typu tematyki. Tego karkołomnego zadania za to powziął się czeski reżyser Petr Zelenka i niestety w moich oczach poległ. Od razu na początku trzeba przyznać, że podszedł twórczo do swojej interpretacji. W jego filmie obserwujemy poczynania praskiej grupy teatralnej, która przyjechała do Polski na alternatywny festiwal, by wystawić sztukę na podstawie powieści w bardzo nietypowym miejscu - Nowej Hucie. Miejsce wybrano niewątpliwe klimatyczne, z którego odczuć można chłód i mrok, a dostrzec wszechogarni...

Waleria i tydzień cudów, reż. Jaromil Jires, rok 1970 Przykład czeskiej nowej fali w jej najbardziej imaginacyjnej formie, wspaniały film Jiresa (oparty na noweli Nezvala o tym samym tytule z 1935 roku) należy do tego typu baśni filmowych, które są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych. Historia kuszącej, 13-letniej Walerii, granej przez Jaroslave Schallerovą, przebudzającej się seksualnie i uwodzonej przez wampiry, księży, kobiety i mężczyzn jest pełna erotycznych scen i nawiązań do horroru, które są pomysłowo ze sobą splecione. Przygody tytułowej bohaterki mają więcej wspólnego ze snem, aniżeli rzeczywistością, więc mogą pojawić się małe trudności z podążaniem za akcją. Na ratunek w tym wypadku przychodzą piękne, malownicze obrazy, rekompensujące jakiekolwiek dystrakcje związane z fabułą. Wizualna mozaikowość przyrody w pewnym stopniu przypomina Bruegla, co w zderzeniu z ukazanymi w filmie, gotyckimi fascynacjami epoki romantyzmu, daje efekt prawdziwej niesamowitości. Co więcej, n...